جمعه, ۱۲ آذر ۱۴۰۰
»   اخبار, علمی  »   آیا نماتدهای مفید قادرند گیاه را از حملات مهاجمان آگاه سازند؟/کشف زبان تعامل و ارتباط بین نماتودهای مفید و گیاهان
۲ آذر ۱۴۰۰ , ساعت ۱۷:۴۹

آیا نماتدهای مفید قادرند گیاه را از حملات مهاجمان آگاه سازند؟/کشف زبان تعامل و ارتباط بین نماتودهای مفید و گیاهان

محققین گروه گیاه پزشکی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد موفق شدند زبان تعامل و ارتباط بین نماتودهای مفید و گیاهان را کشف نمایند.

محققین گروه گیاه پزشکی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد موفق شدند زبان تعامل و ارتباط بین نماتودهای مفید و گیاهان را کشف نمایند. 

عضو هیات علمی گروه گیاه‌پزشکی دانشگاه فردوسی گفت: گیاهان در طبیعت با طیف وسیعی از موجودات زنده اعم از گیاهان، مهاجمانی نظیر گیاهخواران، میکروب ها و کرم های(نماتودهای) مضر در ارتباطند اما ارتباط آن ها تنها به مهاجمان و انگل ها ختم نخواهد شد بلکه می تواند به شکل دوستانه و یاری دهنده از سوی حشرات، باکتری ها، قارچ ها و حتی نماتودهای مفید باشد که اصطلاحا دشمنان طبیعی خوانده می شوند.

دکتر جواد کریمی در گفت‌وگو با ایسنا در خصوص پژوهشی که در قالب «چگونگی تعاملات کرم­ های مفید با مهاجمان به واسطه آگاه ­سازی گیاه از حضور آن ­ها» انجام شده‌، اظهار کرد: این دشمنان طبیعی نوعی خود­تنظیمی دارند و به واسطه فریاد­های یاری طلبانه گیاه به سمت آن جلب شده و به شکل مستقیم با مهاجمان وارد نزاع شده و جمعیت آن­ ها را کاهش می­ دهند و یا اینکه به صورت غیر مستقیم و توسط روابطی پیچیده، شایستگی گیاه را افزایش داده و به دنبال آن باعث کاهش عملکرد مهاجمان می­ شوند.

وی ادامه داد: در این پژوهش محققان دانشگاه فردوسی موفق شدند به درک عمیقی از این تعاملات چندگانه برسند و ارتباط بین نماتودهای مفید و گیاهان را ثابت کنند. این کشف در قالب رساله دکتری شکوفه کمالی در گروه گیاه پزشکی دانشکده کشاورزی با هدف کشف نقش نماتودهای مفید روی افزایش شایستگی گیاه و کاهش جلب و عملکرد مهاجمان(به واسطه فریادهای گیاه) انجام شد.

کریمی افزود: تا به امروز مطالعات گسترده ­ای در زمینه تاثیر این نماتودهای مفید علیه مهاجمان صورت گرفته است. حتی در بسیاری از کشورهای توسعه یافته این عوامل به صورت انبوه جهت کنترل بیولوژیک آفات در کشاورزی و بهداشت استفاده می ­شود اما تا امروز مطالعات بسیار اندکی در زمینه ارتباط مستقیم این کرم­ ها با گیاه و غیرمستقیم با آفات گیاهی انجام شده است. به زبان ساده ­تر مطالعه حاضر ثابت کرد که نماتودهای مفید شبیه سایر میکروب ­های مفید نظیر باکتری ­ها و قارچ­ های اندوفیت، قادرند با حضور خود در ناحیه ریشه گیاه نقش محافظ را برای آن بازی کنند.

وی بیان کرد: یافته مذکور نشان دیگری بر خودتنظیمی طبیعت است و موید ارتباط بین اجزای طبیعت به شکلی منظم و برنامه‌ریزی شده در غیاب دخالت­ های انسان در اکوسیستم است که تعادل و سلامت گیاه و نیز سایر سطوح غذایی را حفظ می ­کند.

عضو هیات علمی گروه گیاه‌پزشکی دانشگاه فردوسی در خصوص خروجی این تحقیق تصریح کرد: نتایج پژوهش حاضر اخیرا در مجله‌ی Molecular Ecology که حائز رتبه ۱۶ در رسته مجلات اکولوژی است، منتشر شده است. مجله مذکور اقدام به انتشار یافته‌های مهم مرز علم دانشمندان و محققان می‌نماید. نشر این مقاله نشان داد که با وجود دانشجویان علاقه‌مند و با پشتکار می­ توان کار تیمی موفقی را با امکانات موجود در ایران به ثمر رساند.

.

توضیح: در این پژوهش که در مجله Molecular Ecology به چاپ رسیده، تاثیر نماتدهای بیمارگر حشرات (Heterorhabditis, Steinernema ) بر عکس العمل گیاه گوجه فرنگی به نماتد گره ریشه (M. javanica) و آفت مینوز گوجه فرنگی (Tota absoluta) مورد بررسی قرار گرفته است.

.

این کشف در قالب رساله دکتری خانم شکوفه کمالی به راهنمایی آقای دکتر جواد کریمی انجام گرفت ‌و معین شد که گیاه قادر به درک نماتد مفید بوده و پس از مواجهه با آن، سیستم دفاعی خود را در جهتی تنظیم می نماید که توان زیستی گیاه در برابر حمله احتمالی گیاه خواران افزایش یابد. در کنار آن، گیاه خواران فعال روی گیاه نیز با این تغییر فیزیولوژی گیاه، دچار اختلال رشد و کارایی شده و نهایتا خسارت آن ها نیز کاهش می یابد.
یافته مذکور نشان دیگری بر نظم حیرت انگیز طبیعت است و موید اینکه در غیاب دخالت های انسان، ارتباط بین اجزای زنجیره و شبکه غذایی به شکلی منظم و برنامه ریزی شده برقرار می شود.

مطالب مرتبط

0 Comments

No Comment.

  • آخرین مطالب

  • برچسب ها