موسسه تحقیقات برنج کشور با مطالعات گسترده در حوزه تولید برنج هستهای موفق به تولید ارقام جدید برنج از نوع هستهای شده است.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای گیلان؛ فناوری هستهای در سالهای اخیر در بسیاری از بخشهای تولیدی و صنعتی وارد شده و نقش بسزایی دارد.
این فناوری مهم و اثرگذار در سالهای اخیر در بخش کشاورزی هم کاربردهای فراوانی دارد.
موسسه تحقیقات برنج کشور که در گیلان مستقر است، با تولید برنج هستهای گام بلندی در استفاده از این تکنولوژی برای خودکفایی برنج برداشته است.
کیان؛ برنجی که با کمآبی میسازد
رقم برنج “کیان” دستاوردی نوین از کاربرد صلحآمیز فناوری هستهای در ایران، با تحمل بیسابقه خشکی، راهکار علمی مقابله با بحران آب در شالیزارها را ارائه کرده است.
رقم برنج موتانت مقاوم به تنش آبی با نام “کیان” که در تیرماه ۱۴۰۰ بهصورت رسمی توسط وزارت جهاد کشاورزی ثبت و معرفی شد.
این رقم برنج از طریق روشهای جهشزایی هدفمند و با منشأ رقم بومی و محبوب طارم محلی بهدست آمده است. از ویژگیهای کلیدی این رقم میتوان به مقاومت بالا در برابر خشکی، حفظ کیفیت پخت، عطر و طعم عالی، و ری بالا اشاره کرد. کیان، بهخلاف بسیاری از ارقام پرمحصول اصلاحشده که کیفیت خود را فدای کمّیت میکنند، توازن مناسبی میان کمّیت و کیفیت برقرار کرده است.
مقایسه عملکرد
عملکرد این رقم در شرایط مختلف چشمگیر است:
در شرایط خشکسالی: حدود ۳ تن شلتوک در هر هکتار
در شرایط عادی آبیاری: حدود ۶ تن در هکتار
در مقایسه، رقم بومی طارم محلی در بهترین حالت در شرایط عادی حدود ۳.۵ تا ۴ تن در هکتار و در شرایط خشکسالی تنها ۶۰۰ کیلوگرم در هکتار محصول میدهد، این یعنی در بدترین حالت، کیان پنج برابر محصول بیشتری نسبت به طارم محلی در شرایط خشکی تولید میکند.
چشمانداز تولید انبوه
در سال ۱۴۰۱، این رقم در ۶۰ هکتار از شالیزارهای گیلان و مازندران توسط شالیکاران تحت نظارت وزارت جهاد کشاورزی کشت شد. بذرهای گواهیشده این رقم قرار است از سال ۱۴۰۳ در سطحی وسیع در اختیار کشاورزان و تعاونیها قرار گیرد تا فرآیند تکثیر و جایگزینی با ارقام سنتی سرعت گیرد.
جهشزایی یا Mutation Breeding یکی از روشهای علمی در اصلاح نباتات است که از پرتوهای گاما برای ایجاد تغییرات مفید در ساختار ژنتیکی گیاهان استفاده میکند، این روش، بهخلاف مهندسی ژنتیک، به دستکاری مستقیم ژنوم نمیپردازد و از نظر مقررات بینالمللی، بهعنوان روشی طبیعی و ایمن شناخته میشود.
با استفاده از این فناوری، طیف وسیعی از صفات مطلوب همچون مقاومت به آفات، تحمل شوری و خشکی، افزایش عملکرد و بهبود کیفیت پخت در ارقام زراعی بهوجود میآید. در ایران، چندین بذر گندم، جو، پنبه و حالا برنج کیان با این روش تولید شدهاند.
