کمتر از یک ماه تا پایان مهلت وزارت جهاد کشاورزی برای تعیین تکلیف ساختار جدید سازمان تات باقی مانده است؛ اما انتقادات از بودجههای ناکارآمد و پایین بودن نفوذ دانش در کشاورزی، حکایت از چالشهایی عمیقتر در این سازمان کلیدی دارد.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛ بر اساس ماده ۳۳ برنامه هفتم توسعه، وزارت جهاد کشاورزی کمتر از یک ماه فرصت دارد تا ساختار جدید سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) را به تصویب شورای عالی اداری برساند. هدف از این اصلاحات، افزایش بهرهوری، هماهنگی و ارتقای دانش و فناوری در بخش کشاورزی کشور اعلام شده است.
یکی از نقاط کانونی بحثها، ساختار ارزشیابی اعضای هیئت علمی سازمان تات است. علیرضا مهاجر، شخصیت نامآشنا در وزارت جهاد کشاورزی با سوابق متعدد از جمله معاونت زراعت وزیر و عضویت هیئت علمی سازمان تات، از این ساختار گلایه دارد. وی با اشاره به دستاوردهای خود در دوران مسئولیت، از جمله “بیشترین میزان تولید گندم”، میگوید: “نه رتبهای و نه تشویق دریافت نکردهام.” او معتقد است که شاخص اصلی عملکرد در این سازمان، تولید مقاله است و کسی که ۱۰ مقاله علمی دارد، “بیشتر از دو و نیم برابر من حقوق میگیرد.”
حامد نجفی، عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس نیز این دغدغه را تأیید کرده و میگوید: “هیئت علمی با یک آییننامهای مواجه است که هر سال باید بر اساس آن آییننامه پاسخ دانشگاه و نهاد بالادستی را بدهد.” این موضوع نشان میدهد که سیستم فعلی، لزوماً با دستاوردهای عملی و تأثیرگذار در مزرعه، تناسبی ندارد.
از سوی دیگر، آمارها نیز چالش بزرگی را در اثربخشی تحقیقات کشاورزی نشان میدهند. غلامرضا گلمحمدی، رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اذعان دارد که “پایین بودن ضریب نفوذ دانش در کشاورزی” یکی از چالشهای اصلی است. وی با اشاره به آمارها، نفوذ دانش در بخش کشاورزی را بین ۵ تا ۱۳ درصد اعلام میکند که حکایت از کندی این روند دارد.
تخصیص بودجه نیز در این میان مورد انتقاد قرار گرفته است. علیرضا عباسی، عضو کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی، با اشاره به اینکه “یک چهارم بودجه پژوهشی در این سازمان استفاده میشود”، نکته تأملبرانگیزی را مطرح میکند: “۹۷ درصدش صرف حقوق و دستمزد میشود.”
این آمار، این پرسش را مطرح میکند که آیا بودجه اختصاصیافته به این سازمان، واقعاً گرهی از مشکلات کشاورزان باز میکند و تحقیقات انجامشده، “نتیجه خوب و بازده و بهرهوری در مزرعه کشاورزان” دارد یا صرفاً به “مقاله نوشتهشده و بیثمر” ختم میشود؟
در این میان، وزیر جهاد کشاورزی با وعده “اثربخشی و اصلاح سازمان تات” به این انتقادها پاسخ داده است. غلامرضا نوری در پاسخ به انتقادات از عزم جدی این وزارتخانه برای بهبود عملکرد سازمان تات خبر داد. وی با اشاره به برنامههای اصلاحی، وعده داد که تات بهزودی به سازمانی کارآمدتر و پاسخگوتر تبدیل خواهد شد و در خدمت توسعه کشاورزی کشور قرار خواهد گرفت.
