مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری آذربایجان شرقی از تداوم مبارزه با آفت پروانه دُمقهوهای در مناطق جنگلی درگیر ارسباران و شهرستان اهر خبر داد و گفت: این حشره آسیبی به انسان و مزارع ندارد.
به گزارش ایرنا، رحیم مهردادی روز یکشنبه در مورد آخرین وضعیت مبارزه با آفت پروانه دُمقهوهای در شهرستان اهر اظهار کرد: به محض اطلاع از این آفت کمیته فنی و علمی را با حضور منابع طبیعی، جهاد کشاورزی و مدیریت بحران در شهرستان اهر تشکیل دادیم.
وی با بیان اینکه در مبارزه با آفت پروانه دمقهوهای توجه به اصول علمی و فنی مهم بوده و نمیتوانیم تصمیمی خارج از مباحث فنی بگیریم، افزود: بلافاصله کمیته فنی گیاهپزشکی را با حضور کارشناسان سازمان و جهاد کشاورزی تشکیل دادیم و کانون و پیرامون این آفت را شناسایی کردند و اعضای کمیته فنی به اتفاق کانون ورود این حشره را استان اردبیل و مشکین شهر اعلام کردند.
مدیرکل منابع طبیعی آذربایجان شرقی با بیان اینکه هر نوع اقدام بدون مشارکت و همکاری استان اردبیل بیفایده است، گفت: جلسهای با حضور کارشناسان منابع طبیعی استان اردبیل در مشکین شهر تشکیل یافت تا اقدامات فنی و مقابلهای هدر نرود.
وی روش مقابله با این آفت را به دو روش مکانیکی و محلولپاشی اعلام کرد و افزود: بهترین را ه مقابله با این آفت روش مکانیکی است چون دشمنان طبیعی این آفت اعم از زنبور، انواع مگس و قارچ در طبیعت وجود دارد و اینها به دست دشمنان طبیعی از بین میروند.
مهردادی در خصوص محلولپاشی هوایی برای مبارزه با پروانه دمقهوهای در جنگل فندقلوی اهر نیز گفت: سمپاشی در جنگل خلاف مقررات شورای حفاظت جنگلداری است و ازطرفی متاسفانه سازمان جنگلها، بالگردی برای محلولپاشی مناطق جنگلی این شهرستان در اختیار ندارد و تنها راه مبارزه با آفت روش مکانیکی و یاری گرفتن از جوامع محلی است.
وی افزود: هر اقدامی که برای کنترل آفت پروانه دُمقهوهای در جنگل فندقلوی شهرستان اهر طی سه ماه گذشته انجام شده، با همکاری و همیاری مردم بومی منطقه بوده و این اقدام ارشمند باید تا ریشهکنی آفت پروانه دمقهوهای ادامه یابد.
مهردادی با بیان اینکه همکاران ما پروپوزالی مبنی بر کنترل مکانیکی و محلولپاشی ارایه کردند، گفت: از اواخر اسفند تا ۲۵ اردیبهشت عملیات مکانیکی با حضور جوامع محلی (روستاییان، شورا و دهیاری) اجرا و آفت جمعآوری شد.
مدیرکل منابع طبیعی با بیان اینکه عملیات مکانیکی باید در زمان مشخص (اواخر شهریور و اوایل مهر) انجام میشود، افزود: امروز اقدامات مکانیکی میسر نیست چون آفت پیله را شکسته و بیرون آمده است و در این مدت با وجود نبود محلول استاندارد در بازار ما اقدام به خرید محلول باکیفیت کرده و با کمک جوامع محلی محلولپاشی را در جنگل انجام دادیم.
مهردادی در رابطه با نگرانی مردم محلی بابت آسیب این آفت به کودکان و نیز باغات گفت: این که مردم میگویند بچههای ما را نیش میزند، از نظر علمی درست نیست و بههیچوجه این پروانه به انسان آسیبی نمیرساند و زیستگاه اصلی این پروانه جنگل بوده و این آفت برگخوار است و هیچ میوهای نمیخورد و مردم حساسیت ایجاد نکنند.
مدیرکل منابع طبیعی آذربایجان شرقی خاطرنشان کرد: در کمیته فنی مصوب شد عملیات مکانیکی مبارزه با این آفت از مهرماه با هماهنگی دهیاران شروع شود و اگر مدیریت بحران استان و شهرستان به این نتیجه رسید که عملیات محلولپاشی نیاز است، از تهران درخواست هلیکوپتر میکنیم که آن هم از اردیبهشت ۱۴۰۰ میسر است.
وی از آمادهباش دستگاههای ذیربط درخصوص احتمال آتشسوزی در جنگلهای ارسباران نیز خبر داد و گفت: جلسات بسیاری درخصوص حفظ آمادگی دستگاههای امدادی به ریاست استاندار و معاون استاندار برای پیشگیری از تکرار حادثه تلخ آتشسوزی در جنگلهای ارسباران برگزار شد، از اینرو از فرمانداران، بخشداران و دهیاران و اهالی روستاهای واقع در حاشیه جنگلهای ارسباران میخواهیم به یاری دستگاههای دولتی بیایند تا آن حادثه تلخ آتشسوزی و مشابه آن در سال جدید تکرار نشود.
سال آینده آثاری از پروانه دم قهوهای در جنگل دیده نمیشود
معاون منابع طبیعی و کارشناس ارشد گیاهپزشکی نیز با بیان اینکه مردم نگران این آفت نباشند، اظهار کرد: اقدامات انجامیافته در سال گذشته و امسال در مبارزه با پروانه دمقهوهای موثر بوده و به طور قطع سال آینده هیچ آثاری از این حشره در جنگلهای ارسباران دیده نمیشود.
صادقی گفت: این حشره یک مرحله تخم و یک مرحله لارو دارد و بعد تبدیل به شفیره و سپس تبدیل به پروانه میشود و تخم آن هیچ خسارتی به انسان و باغات ندارد و خود پروانه گزنده نیست و فقط موها را تحریک کرده و ایجاد خارش میکند.
وی ادامه داد: لارو این پروانه از برگ درختان و درختچههای جنگلی تغذیه میکند اما با توجه به اینکه میزبان ترجیحی آن درختان بلوط هستند بهعنوان پروانه گیاهخوار بلوط معروف شده است.
صادقی خاطرنشان کرد: لاروها معمولا در طول روز از برگها تغذیه کرده و شبها را در لانهها میگذرانند. با رشد لاروها و بزرگتر شدن آنها و به دلیل کمبود جا، لانهها بزرگتر شده و یا در قسمتهای دیگر لانههای جدیدی که مانند کیسههای سفیدی بر روی درختان آویزان هستند، ایجاد میشود.
پروانه دمقهوهای، با نام علمی (Euproctis chrysorrhoea (L آفت برگخوار همهچیزخوار (پلیفاژ) است که به درختان جنگلی و درختان میوه حمله میکند. گونه این آفت در جنگلهای ارسباران تعیین شده بود. براساس مطالعه زیستشناسی در سالهای ۱۳۷۶ تا ۱۳۷۸ در نقاط مختلف جنگلهای ارسباران، حشرات بالغ این آفت از اواخر بهار ظاهر شده و پس از جفتگیری، پروانه ماده دستجات تخم خود را پشت برگهای میزبان قرار میدهد.
پس از دوره رشد جنینی، لاروهای سن اول از اوایل مرداد ماه ظاهر شده و در ابتدا از پارانشیم روی برگها تغذیه میکنند. این لاروها ضمن دو مرحله پوستاندازی و تغذیه بهتدریج تا شروع فصل سرما با تنیدن تارهای ابریشمی لانهای را ایجاد کرده و تا بهار سال بعد در داخل آن زمستانگذرانی میکنند. در بهار سال بعد لاروهای سن سوم زمستانگذران از لانهها خارج شده و دوباره به تغذیه از برگها و جوانهها شروع میکنند.
در بهار سال بعد لاروهای سن سوم بعد از دو تغییر جلد، در لابلای برگها به شفیره تبدیل میشوند. حدود ۲۰ روز بعد پروانههای بالغ ظاهر میشوند. بدین ترتیب آفت یک نسل در سال ایجاد میکند. دشمنان طبیعی شناختهشده آفت در ارسباران شامل دو گونه عنکبوت شکارچی لارو، پنج گونه زنبور پارازیتوئید لارو و شفیره، یک گونه مگس پارازیتوئید لارو، یک گونه نماتد پارازیت لارو و نوعی عامل بیماریزای لاروها است که نقش عمدهای در کنترل جمعیت آفت ایفا میکنند.
