سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) به مناسبت پنجاهمین سالگرد تشکیل این سازمان “اولین رویداد ملی روز درهای باز کشاورزی” را در روز یکشنبه ۱۸ خرداد ۱۴۰۴ برگزار کرد.
به گزارش خبر گیاهپزشکی ایران، در این رویداد سراسری درهای بیش از ۵۰۰ مرکز و موسسه زیرمجموعه و تحت پوشش این سازمان در سراسر کشور به روی بازدیدکنندگان از اقشار مختلف جامعه باز شد تا بازدیدکنندگان با این موسسات و مراکز و زمینههای فعالیت آنها و اثربخشی آنها در رشد علمی و تحقیقاتی و همچنین رشد اقتصادی کشور بیشتر آشنا شوند.
از سوی دیگر، خبرنگار صدا و سیما به عنوان چندمین گزارش در چند ماه اخیر در گزارشی جدید با عنوان “از دانش کماثر تا بودجههای بی ثمر در سازمان تات” دوباره سراغ موضوع مهلت وزارت جهاد کشاورزی برای تعیین تکلیف اصلاح و بازطراحی ساختار سازمان تات به منظور چابکسازی و کوچکسازی آن رفت.
براساس برنامه هفتم توسعه کشور وزارت جهادکشاورزی مکلف به اصلاح ساختار سازمان تات شده است و این مهلت در خردادماه سال جاری به پایان میرسد.
خبرنگار صدا و سیما در گزارش خود انتقادهایی همچون عریض و طویل بودن سازمان تات، مقالهمحور بودن و کاربردی نبودن تحقیقات در این سازمان، کم بودن ضریب نفوذ دانش کشاورزی در کشور، مصرف یک چهارم بودجه پژوهشی کشور در این سازمان که بیش از نود درصد این بودجه هم صرف پرداخت حقوق اعضای هیات علمی و کارکنان این سازمان میشود و موارد دیگر پرداخته و سراغ افراد مطلع در این زمینه رفته و گفتوگوهایی با آنها انجام داده است.
این در حالی است که غلامرضا گلمحمدی رئیس این سازمان ضمن اعتراف به پایین بودن ضریب نفوذ دانش کشاورزی در کشور بارها بر حرکت این سازمان به سمت تحقیقات مسالهمحور در جهت حل مشکلات بخش کشاورزی در کشور تاکید کرده است. به اذعان وی اثربخشی این سازمان ۳۰ برابر بودجه سالانه آن است (بودجه ۶۰ میلیون دلاری) و این سازمان سهم ۲ میلیارد دلاری در اقتصاد کشور دارد و هدف آن است که اثربخشی سازمان به چهار میلیارد دلار تا پایان برنامه هفتم توسعه افزایش یابد.
به گفته وی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی که از سوی سازمان اداری و استخدامی کشور به عنوان دستگاه دوم کشور در حوزه بهرهوری شناخته شده است، برنامههایی برای آیندهپژوهی ۲۰ ساله در حوزههای زراعت، باغبانی، منابع طبیعی، شیلات و سایر بخشها تدوین کرده است.
این سازمان در حوزههای سیاستگذاری، حکمرانی داده، تولید نهادهها و محصولات فناورانه، حفاظت از منابع ژنتیکی و تدوین قوانین مرتبط، نقش بیبدیلی ایفا کرده است.
از خودکفایی در تولید بذر بسیاری از ارقام زراعی و جلوگیری از خروج ارز از کشور تا تولید سالانه بیش از ۱۳۰ میلیون تن محصولات کشاورزی در کشور که امنیت غذایی کشور را به دنبال دارد، این سازمان نقش کلیدی و غیرقابلانکاری در این دستاوردها و رشد و پویایی اقتصاد کشور دارد که مکمل دیگر نقش حیاتی آن در تولید دانش از طریق انجام تحقیقات و تولید مقالههای علمی و تحقیقاتی توسط پژوهشگران آن در سراسر کشور است.
شکی نیست، یکی از دلایل توسعهیافتگی کشورهای پیشرفته جهان اهمیت دادن به تحقیقات بوده و بودجههای هنگفتی این کشورها صرف تحقیقات در بخشهای مختلف میکنند. برای مثال در کشور آلمان سهم تحقیق و توسعه از درآمد ناخالص ملی ۳ درصد است که قطعا موتور محرکه پیشرفت و صنعتیشدن این کشور است. درحالیکه در ایران، سهم بودجه تخصیصیافته به بخش تحقیقات و توسعه از درآمد ناخالص ملی (GDP) در حال حاضر ۰.۸۵ درصد است.
پژوهشگران و دانشمندان سازمان تات در کنار دانشگاههای کشور بار اصلی تحقیقات کشاورزی را در کشور به دوش میکشند و این سازمان مرجعیت علمی غیرقابلجایگزینی در بخش کشاورزی کشور دارد.
در سالهای اخیر پژوهشگران این سازمان در قالب برنامههای متعددی ازجمله برنامه “یاوران تولید” و “روز انتقال یافتههای تحقیقاتی” به میان کشاورزان و بهرهبرداران بر سر مزارع و باغها و دیگر بخشهای تولیدی کشاورزی کشور رفته و تلاش کردهاند تا با انتقال دانش و یافتههای تحقیقاتی خود به بهرهبردارارن و پیوند دادن عرصه تحقیقات با عرصه تولید، در افزایش ضریب نفوذ دانش در کشاورزی نقش موثرتری ایفا کنند.
همچنانکه از نام این سازمان برمیآید این سازمان متولی تحقیقات و آموزش و ترویج کشاورزی در کشور است و همه مراکز و موسسات زیرمجموعه آن در راستای انجام این سه وظیفه مهم تشکیل شده و وظایف تعریفشدهای دارند و حذف یا تقلیل هریک از آنها میتواند به دستیابی به اهداف سازمان آسیب بزند.
در مجموع، اصلاح ساختار سازمانی و اداری و روند عملیاتی سازمانها و نهادهای کشور براساس برنامهریزیهای کلان کشور ازجمله برنامه هفتم پیشرفت و زدودن مشکلات و نقاط ضعف و آسیبزا ازجمله زدودن آثار رخوت و کندی با هدف بهرهوری و چابکسازی بیشتر امری کاملا ضروری است و اگر اصلاحات در ساختار سازمان تات به بهرهوری و چابکسازی بیشتر آن کمک میکند باید از آن استقبال شود ولی نباید این موضوع دستاویزی برای به زیر سوال بردن ماهیت وجودی و نقش کلیدی و دستاوردهای بزرگ این سازمان در گذشته، حال و آینده باشد.
پایگاه خبری خبر گیاهپزشکی ایران
