راهی جز حفظ تنوع زیستی و منابع ژنتیکی برای امنیت غذایی پایدار نیست
راهی جز حفظ تنوع زیستی و منابع ژنتیکی برای امنیت غذایی پایدار نیست
معاون وزیر جهاد کشاورزی گفت: برای دستیابی به امنیت غذایی پایدار، راهی جز حفاظت از منابع ژنتیکی و تنوع زیستی در کشور نداریم.

معاون وزیر جهاد کشاورزی گفت: برای دستیابی به امنیت غذایی پایدار، راهی جز حفاظت از منابع ژنتیکی و تنوع زیستی در کشور نداریم.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت جهادکشاورزی، غلامرضا گل‌محمدی امروز دوشنبه در آیین بزرگداشت روز جهانی تنوع زیستی و هشتادمین سالروز تاسیس هرباریوم ایران افزود: ایران جزو ۲۵ کشور برتر جهان به لحاظ تنوع زیستی است و برای حفظ آن باید تلاش کرد.

وی اظهار داشت: بهره‌برداری و حفاظت بیش از ۸۵ درصد عرصه‌های کشاورزی و منابع طبیعی کشور برعهده وزارت جهادکشاورزی است و تاسیس موزه ذخایر ژنتیکی و تنوع زیستی در سازمان تات نمونه‌ای از اقدامات این وزارتخانه در راستای حفظ تنوع زیستی است.

رییس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی ادامه داد: در این موزه بیش از ۴.۵ میلیون نمونه حشره و بندپا و بیش از ۱۵۰ هزار گونه قارچ خزه، گلسنگ و گیاه نگهداری می‌شود که در جهان بی‌نظیر است و به عنوان مرجع تشخیص استفاده می‌شود.

وی کاهش سموم پرخطر را از دیگر اقدامات وزارت جهادکشاورزی برای حفظ تنوع زیستی عنوان و تصریح کرد: یک زمان حدود ۸۰ درصد از سمومی کشاورزی مصرفی در ایران جزو سموم پرخطر بود، اما امروز با تلاش‌های صورت گرفته از سوی موسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی، تعداد این سموم به کمتر از ۲۰ درصد رسیده است.

گل‌محمدی بر حفظ منابع پایه تولید همچون آب و خاک و حفظ تنوع زیستی در کشور تاکید کرد و گفت: امنیت غذایی پایدار و ثبات پایداری منوط به نحوه مصرف منابع پایه تولید می‌باشد.

وی با اشاره به انتشار کتاب “بهار خاموش” در سال ۱۹۷۰ تصریح کرد: پس از مصرف سموم شیمیایی در کشاورزی برای کنترل آفات و به دنبال اتفاقاتی که افتاد، این کتاب درباره اثرات سموم در کاهش تنوع زیستی منتشر شد که زنگ خطر را برای جامعه بشری به صدا درآورد.

رییس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی گفت: تا ۱۰۰ سال پیش، یک تعادل میان تولید و مصرف در جهان وجود داشت، اما به مرور با افزایش جمعیت، دخالت‌های انسان برای تامین غذا و بهره‌برداری از منابع پایه بیشتر شد و از این رو کنوانسیون تنوع زیستی با هدف حفظ گونه‌های زیستی ایجاد شد.

۵۰ هزار گونه زیستی شناسایی شده در جهان متعلق به ایران است/ احداث بانک ژن قیامت در نروژ برای نگهداری از ژن گیاهان زراعی

۵۰ هزار گونه از ۲ میلیون و ۱۵۳ هزار گونه زیستی شناسایی شده در جهان متعلق به ایران است.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت جهادکشاورزی، معاون پژوهشی و فناوری سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی امروز دوشنبه در آیین بزرگداشت روز جهانی تنوع زیستی و هشتادمین سالروز تاسیس هرباریوم ایران با بیان این مطلب افزود: براساس آخرین برآوردها ۸.۷ میلیون گونه زیستی در جهان وجود دارد که از این میزان دو میلیون و ۱۵۳ هزار گونه شناسایی شده است و سهم ایران از گونه‌های شناسایی شده حدود ۲.۵ تا ۳ درصد می‌باشد.

غلامرضا صالحی جوزانی بر حفظ تنوع زیستی و نقش آن در پایداری امنیت غذایی تاکید و اظهار کرد: امنیت غذایی، آب شرب، گیاهان دارویی و مواد آلی ناشی از تنوع زیستی است.

وی با بیان این که ۳۰ درصد گونه‌های زیستی مهم در جهان ظرف ۵۰۰ سال اخیر از بین رفته است، گفت: از بین رفتن گونه‌های زیستی به دلایلی همچون صنعتی شدن، افزایش جمعیت و تغییرات اقلیمی رخ داده که بسیار خطرناک است.

معاون پژوهشی و فناوری سازمان تات تصریح کرد: همراه با حفظ منابع ژنتیکی، فناوری‌های بهره‌برداری جدید نیز ایجاد شده و علم هر روز در این زمینه پیشرفت می‌کند که از جمله می‌توان به مهندسی ژنتیک، ویرایش ژنوم و از همه مهمتر زیست‌شناسی مصنوعی اشاره کرد.

وی به توسعه روش‌های توالی‌یابی ژنوم با توسعه فناوری‌ها اشاره کرد و گفت: جهان بر روی توسعه روش‌های توالی‌یابی ژنوم سرمایه‌گذاری کرده به طوری که بازار توالی‌یابی ژنوم اکنون ۱۵ میلیارد دلار است و پیش‌بینی می‌شود این رقم در ۱۰ سال آینده به حدود ۱۰۶ میلیارد دلار برسد.

صالحی‌جوزانی افزود: امروزه با پرداخت ۱۰۰ دلار می‌توان ژنوم یک فرد را توالی‌یابی کرد و اطلاعاتی همچون مزیت‌ها و بیماری‌های فرد را ارایه داد.

وی تصویب نهایی راهبردی و عملیاتی تنوع زیستی کشور با توجه به چارچوب کنوانسیون جهانی تنوع زیستی، ایجاد مرکز توالی‌یابی ژنوم و پایگاه داده آن، تصمیم‌گیری در مورد عضویت یا عدم عضویت در پروتکل ناگویا، برنامه‌ریزی در مورد استفاده از صندوق مالی و صندوق جهانی تنوع زیستی، ایجاد نسخه پشتیبان منابع ژنتیکی کشور و تشکیل شورای ملی منابع ژنتیکی کشور را از اقداماتی در راستای حفظ تنوع زیستی برشمرد.

معاون سازمان تات به تاسیس بانک ژن با عنوان “بانک ژن قیامت” در نروژ اشاره کرد و گفت: هدف از تاسیس این بانک ژن، حفظ ژن‌های گیاهان زراعی است.

وی ابراز داشت: انتقال منابع ژنتیکی زراعی و باغی به این بانک برای نگهداری، نیاز به بررسی‌های امنیتی و حقوقی دارد.

تاکید بر مشارکت مردم بومی و عشایر در حفظ تنوع زیستی و منابع ژنتیکی کشور/ عشایر باید از منافع تنوع زیستی بهره ببرند

رییس سازمان امور عشایر کشور تاکید کرد: حفاظت از تنوع زیستی کشور باید با مشارکت مردم بومی و محلی انجام شود.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت جهادکشاورزی، جهانبخش میرزاوند امروز دوشنبه در آیین بزرگداشت روز جهانی تنوع زیستی و هشتادمین سالروز تاسیس هرباریوم ایران افزود: یکی از اهداف کنوانسیون تنوع زیستی، تسهیم منافع منابع تنوع زیستی است که نشان می‌دهد مردم بومی از جمله عشایر باید در منافع آن بهره‌مند شوند.

وی ادامه داد: هیچ‌کس بهتر از مردم بومی و عشایر، دانش بومی حفاظت از تنوع زیستی را ندارد.

میرزاوند اظهار داشت: عشایر با توجه به تنوع نوع دام، نوع قومیت، نوع ایلات، صنایع دستی و عرصه‌های جغرافیایی که در آن زیست می‌کنند، یکی از حلقه‌های زنجیره شناسایی و بهره‌برداری پایدار و حفاظت گونه‌های زیستی کشور هستند.

وی با بیان این که ۵۹ درصد عرصه جغرافیایی کشور در قلمرو جامعه عشایری است، تصریح کرد: عشایر سالانه ۷۸ هزار کیلومتر را طی می‌کند و ۹۹.۵ درصد علوفه مورد نیاز دام آنان از عرصه‌های منابع طبیعی تامین می‌شود.

رییس سازمان امور عشایر کشور گفت: اگر ما درست برنامه‌ریزی و تقسیم کار کنیم، می‌توانیم از تمام تنوع ژنتیکی بهره ببریم.

وی اذعان داشت: اگر داشته‌ها، سرمایه‌ها و رسالتی که داریم خوب تببین کنیم، آنگاه تقسیم کار می‌شود که شناسایی تنوع زیستی با کدام دستگاه و بهره‌برداری پایدار از منابع تنوع زیستی با کدام جامعه است.

قانون جامع حفاظت از منابع ژنتیکی؛ ابزار صیانت از میراث زیستی کشور

رئیس مرکز ملی منابع ژنتیکی کشور در مراسم بزرگداشت روز جهانی تنوع زیستی و هشتادمین سال تأسیس هرباریوم ایران، با تأکید بر نقش حیاتی منابع ژنتیکی در امنیت غذایی، محیط‌زیست و توسعه پایدار گفت: تنوع زیستی نه‌تنها میراث طبیعی کشورهاست، بلکه پایه‌ای اساسی برای کشاورزی، سلامت، صنعت و اقتصاد به‌شمار می‌رود.

به گزارش روابط عمومی سازمان تات؛ آقایی با اشاره به اینکه منابع ژنتیکی نقشی تعیین‌کننده در حوزه‌های مختلف مانند تولید غذا، دارو، بهداشت، صنایع زیستی و انطباق با تغییرات اقلیمی دارند، گفت: از حدود ۳۵۰ هزار گونه گیاهی شناسایی‌شده در جهان، فقط ۸۰ هزار گونه در کشت و کار تجاری به‌کار می‌روند و تنها ۲۰۰ گونه سهم مستقیمی در تأمین غذای انسان و دام دارند؛ این نشان می‌دهد دامنه استفاده بشر از تنوع زیستی چقدر محدود شده است.

وی تهدیدات پیش‌روی منابع ژنتیکی را گسترده و نگران‌کننده دانست و افزود: تخریب زیستگاه‌ها، آلودگی منابع، ورود گونه‌های مهاجم، تغییر کاربری اراضی و ساده‌سازی اکوسیستم‌های زراعی از جمله خطراتی هستند که تنوع زیستی را در معرض تهدید قرار داده‌اند.

رئیس مرکز ملی منابع ژنتیکی کشور با اشاره به اهمیت تصویب قانون حفاظت و بهره‌برداری پایدار از منابع ژنتیکی، بیان کرد: اگرچه قوانین متعددی از سال ۱۳۴۶ تا ۱۴۰۰ در این حوزه تصویب شده، اما خلأ یک قانون اختصاصی احساس می‌شد که نهایتاً در سال ۱۳۹۶، قانون جامع حفاظت و بهره‌برداری از منابع ژنتیکی با پیگیری‌های طولانی تصویب شد.

به گفته وی، در اجرای این قانون، آیین‌نامه‌ای مشتمل بر ۹ ماده و ۶ تبصره تدوین شده و تاکنون چهار دستورالعمل اصلی از جمله موافقت‌نامه‌های انتقال منابع، صدور مجوز بهره‌برداری پژوهشی، استفاده تجاری و صادرات، تدوین و توسط وزیر جهاد کشاورزی ابلاغ شده است.

آقایی همچنین از تدوین فهرست منابع ژنتیکی قابل صدور خبر داد و افزود: این فهرست به‌زودی ابلاغ خواهد شد و مبنای صدور مجوز صادرات منابع ژنتیکی کشور قرار می‌گیرد.

وی در ادامه از نقش شورا و سامانه ملی مدیریت منابع ژنتیکی سخن گفت و بیان کرد: تمام دستگاه‌های اجرایی موظف‌اند منابع ژنتیکی تحت مالکیت یا مدیریت خود را در این سامانه ثبت کنند. همچنین نسخه جامع پشتیبان منابع ژنتیکی در حال تدوین است و فاز مطالعاتی آن آغاز شده است.

رئیس مرکز ملی منابع ژنتیکی، با اشاره به ارتباطات علمی با دانشگاه‌ها و حمایت از پروپوزال‌های تحقیقاتی در حوزه منابع ژنتیکی و تنوع زیستی، گفت: جلسات نخبگانی با دانشگاه‌ها برگزار شده و زمینه همکاری علمی و پژوهشی گسترده‌ای با دانشجویان و اعضای هیئت علمی فراهم شده است.

وی در پایان با تأکید بر ضرورت مشارکت همه نهادها و دستگاه‌های اجرایی در حفاظت از این ثروت ملی، افزود: وظیفه مرکز، هماهنگ‌سازی اقدامات است و دستگاه‌های اجرایی مکلف به اجرای دقیق شرح وظایف قانونی خود در زمینه شناسایی، حفاظت، ثبت، احیا و بهره‌برداری پایدار از منابع ژنتیکی هستند.