به گزارش شارمارکت: اهمیت رعایت الزامات بهداشتی در صادرات به روسیه از چند جنبه قابل بررسی است. نخست، قوانین سختگیرانه بهداشتی این کشور، ناشی از تلاش دولت روسیه برای تضمین سلامت عمومی و جلوگیری از ورود کالاهای ناسالم به بازار مصرف است. درنتیجه، هر کالایی که از نظر بهداشتی، میکروبیولوژیکی یا شیمیایی مشکلی داشته باشد، بدون هیچگونه اغماضی در مرزها توقیف و یا به کشور مبدا بازگردانده خواهد شد.
از سوی دیگر، بیتوجهی به استانداردهای بهداشتی میتواند بهسادگی اعتبار یک شرکت صادرکننده را در بازار از بین ببرد. روسیه در زمینه امنیت غذایی حساسیت ویژهای دارد و شرکتهای روسی تمایل دارند با تأمینکنندگانی همکاری کنند که دارای سوابق شفاف، مجوزهای معتبر و سابقه انضباطی پاک هستند. بنابراین، رعایت این استانداردها نه تنها شرط لازم ورود به بازار روسیه است، بلکه رمز ماندگاری در آن نیز به شمار میرود.
ساختار نهادی و سازمانهای نظارتی در روسیه
در روسیه چند نهاد مهم وظیفه نظارت بر سلامت و ایمنی کالاهای وارداتی را بر عهده دارند. یکی از این سازمانها، Rospotrebnadzor است که درواقع مسئول کنترل بهداشت عمومی، ایمنی مواد غذایی و نظارت بر رعایت مقررات اپیدمیولوژیک در سطح ملی است. این نهاد مسئول تعیین مقرراتی است که باید توسط تولیدکنندگان خارجی رعایت شوند تا کالاهایشان به خاک روسیه وارد شود.
در کنار این سازمان، Rosselkhoznadzor نیز نقش مهمی در نظارت بر ورود محصولات کشاورزی و دامی دارد. این نهاد اطمینان حاصل میکند که محصولات وارداتی با استانداردهای دامپزشکی و گیاهپزشکی روسیه مطابقت دارند. همچنین، با توجه به عضویت روسیه در اتحادیه اقتصادی اوراسیا، کمیسیون اقتصادی این اتحادیه نیز در تعیین الزامات فنی کالاها دخالت دارد و مقررات مصوب آن در تمامی کشورهای عضو از جمله روسیه لازم الاجراست.
استانداردهای بهداشتی برای مواد غذایی و کشاورزی
محصولاتی همچون پسته، خرما، زعفران، میوه خشک، سبزیجات خشکشده و فرآوردههای کشاورزی، در دسته کالاهای حساس قرار میگیرند. روسیه برای این محصولات محدودیتهایی در زمینه باقیمانده آفتکشها، فلزات سنگین، میکروارگانیسمها و حتی ویژگیهای بستهبندی قائل است. به عنوان مثال، مقدار مجاز سموم قارچی یا مایکوتوکسینها در پسته صادراتی باید از یک حد مشخص کمتر باشد و این مقدار طبق جداول رسمی قابلاندازهگیری است.
این مقررات حتی شامل مواردی مانند سطح مجاز نیترات در سبزیجات یا عدم وجود آلودگی میکروبی در محصولات فرآوریشده میشود. آزمایش این موارد باید در آزمایشگاههای موردتأیید انجام شود و نتایج آنها به زبان روسی ترجمه و در قالب پرونده صادراتی به گمرک و نهادهای نظارتی روسیه ارائه گردد.
مجوزها و اسناد موردنیاز برای صادرات قانونی
برای صادرات قانونی و مطابق با استانداردهای روسیه، وجود مجموعهای از گواهیها و اسناد الزامی است. گواهی بهداشت صادرشده از سوی مراجع رسمی ایران مانند سازمان دامپزشکی یا سازمان حفظ نباتات باید همراه محموله باشد. این گواهیها نشان میدهند که کالا در کشور مبدا تحت کنترل بهداشتی و کیفی قرار گرفته و هیچگونه خطری برای سلامت عمومی ندارد.
علاوه بر آن، برای ورود به بازار روسیه، اخذ گواهی انطباق با مقررات اتحادیه اوراسیا، موسوم به Declaration of Conformity ضروری است. این گواهی معمولاً توسط شرکت واردکننده روسی یا نماینده قانونی صادرکننده در روسیه اخذ میشود و مستلزم ارائه نمونه کالا، مشخصات فنی، مدارک آزمایشگاهی، و گاهی بررسی حضوری کارشناسان فنی است. این فرآیند ممکن است چند هفته طول بکشد و باید قبل از ارسال محموله اصلی انجام شود.
الزامات دقیق در زمینه برچسبگذاری و بستهبندی
برچسبگذاری یکی از مهمترین ابعاد فنی صادرات به روسیه محسوب میشود. کالاهایی که بدون برچسب به زبان روسی یا با اطلاعات ناقص وارد بازار این کشور شوند، مشمول بازگشت خواهند شد. برچسبها باید حاوی اطلاعات کاملی از جمله نام کالا، ترکیبات، وزن، تاریخ تولید و انقضا، شرایط نگهداری، نام کشور مبدا و نام شرکت واردکننده باشند.
افزون بر آن، بستهبندی کالا باید مقاوم، بهداشتی و متناسب با شرایط اقلیمی و حملونقل روسیه طراحی شود. برای مثال، در مورد خشکبار، استفاده از بستهبندیهای مقاوم در برابر رطوبت یا کیسههای خلأ ضروری است. اگر بستهبندی دارای نشت، لکه، یا آلودگی ظاهری باشد، محموله میتواند توسط بازرسان مرزی روسیه رد شود.
چالشهای عملی صادرکنندگان ایرانی و راهحلها
یکی از چالشهای اصلی صادرکنندگان ایرانی، عدم آشنایی کامل با زبان روسی و مقررات فنی این کشور است. بسیاری از شرکتها بدون استفاده از مشاوران حرفهای یا مترجمان متخصص، اقدام به ارسال کالا میکنند که موجب رد محموله یا تأخیر در ترخیص آن میشود. علاوه بر این، نبود هماهنگی با شرکتهای واردکننده معتبر در روسیه، نبود نمایندگی رسمی، یا فقدان مستندات فنی نیز از جمله دلایل عمده بروز مشکلات در گمرکات این کشور است.
راهحل این مشکلات، همکاری با شرکتهای مشاور بازرگانی فعال در بازار روسیه، استفاده از خدمات آزمایشگاهی بینالمللی معتبر و تهیه اسناد مطابق با الزامات روز است. همچنین ایجاد نمایندگی در روسیه یا همکاری با واردکنندگان با تجربه میتواند به سادهسازی فرآیندهای قانونی کمک زیادی کند.
نتیجهگیری
صادرات به روسیه در شرایطی میتواند فرصتآفرین و سودآور باشد که صادرکننده درک کاملی از مقررات بهداشتی و ساختار قانونی این بازار داشته باشد. توجه به جزئیات، دقت در تهیه اسناد و رعایت اصول علمی بستهبندی و برچسبگذاری، نه تنها امکان ورود بدون دردسر به این کشور را فراهم میسازد، بلکه در بلندمدت به تثبیت جایگاه برند ایرانی در بازار بزرگ روسیه منجر خواهد شد.
اگر شرکتها از ابتدا با دید حرفه ای به این موضوع نگاه کنند، میتوانند از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری کرده و صادراتی مطمئن، مستمر و سودآور را تجربه کنند.
سوالات پرتکرار
چه استانداردهای بهداشتی برای صادرات مواد غذایی به روسیه الزامی هستند؟
روسیه دارای استانداردهای سختگیرانهای برای واردات مواد غذایی است که شامل گواهیهای دامپزشکی، بهداشت گیاهی، و تطابق با الزامات سازمان نظارت بر محصولات کشاورزی (Rosselkhoznadzor) میباشد.
چگونه میتوان گواهی بهداشتی موردتأیید روسیه را دریافت کرد؟
صادرکنندگان باید از سازمانهای مجاز کشور مبدا گواهینامههای بهداشتی تهیه کنند که توسط مقامات روسیه نیز به رسمیت شناخته شوند. این گواهیها باید دقیقاً مطابق با فرمها و دستورالعملهای موردتایید فدراسیون روسیه صادر شوند.
آیا محصولات گیاهی و دامی نیاز به مجوزهای جداگانه برای صادرات به روسیه دارند؟
بله. محصولات دامی معمولاً نیازمند گواهی دامپزشکی هستند، درحالیکه محصولات گیاهی نیازمند گواهی بهداشت گیاهی (Phytosanitary Certificate) میباشند. هر دسته از کالاها قوانین و شرایط خاص خود را دارد.
